Chắc chắn rồi. Dưới đây là tổng hợp các hành vi vi phạm hành chính phổ biến trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng tại Việt Nam, dựa trên các quy định chính tại Nghị định 88/2019/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 143/2021/NĐ-CP).
Các vi phạm được chia theo nhóm đối tượng và lĩnh vực hoạt động cụ thể để dễ theo dõi.
I. Vi phạm của Tổ chức Tín dụng (Ngân hàng thương mại, Công ty tài chính…)
Đây là nhóm vi phạm thường bị người dùng và cơ quan quản lý quan tâm nhất.
1. Vi phạm về hoạt động cho vay:
-
Cho vay không có hợp đồng hoặc hợp đồng không đúng quy định.
-
Cho vay vượt hạn mức so với quy định của pháp luật (ví dụ: giới hạn cho vay so với vốn tự có).
-
Lập hồ sơ cho vay giả, thông tin không trung thực.
-
Ép buộc khách hàng mua các sản phẩm bảo hiểm, dịch vụ khác như một điều kiện để phê duyệt khoản vay (gọi là “bán kèm”).
-
Cố ý cho vay khi biết khách hàng không có khả năng trả nợ.
-
Vi phạm về trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro.
2. Vi phạm về huy động vốn và trả lãi:
-
Áp dụng mức lãi suất huy động vốn vượt quá mức quy định (mặc dù hiện nay lãi suất phần lớn đã được tự do hóa, nhưng vẫn có những quy định về trần lãi suất trong một số trường hợp cụ thể).
-
Trả lãi tiền gửi không đúng thời hạn, không đúng thỏa thuận.
-
Ép buộc khách hàng gửi tiền hoặc đặt ra các điều kiện bất hợp lý khi mở tài khoản, gửi tiền.
3. Vi phạm về phí giao dịch:
-
Áp dụng mức phí, loại phí chưa được niêm yết công khai hoặc không đúng với niêm yết.
-
Thu các khoản phí không đúng quy định, trái với thỏa thuận với khách hàng (ví dụ: phí duy trì tài khoản, phí chuyển tiền…).
-
Tự ý thay đổi biểu phí mà không thông báo trước cho khách hàng.
4. Vi phạm về hoạt động thanh toán:
-
Chậm trễ, gây khó khăn trong việc thực hiện lệnh thanh toán của khách hàng.
-
Từ chối thanh toán, giao dịch mà không có lý do chính đáng.
-
Lừa dối, chiếm đoạt tiền của khách hàng thông qua các giao dịch thanh toán.
5. Vi phạm về bảo mật thông tin:
-
Làm lộ, mất, hư hỏng thông tin của khách hàng.
-
Sử dụng thông tin của khách hàng vào mục đích trái phép (kinh doanh, cho thuê danh sách…).
-
Không có biện pháp bảo vệ an toàn hệ thống thông tin dẫn đến bị tấn công, đánh cắp dữ liệu.
II. Vi phạm của Tổ chức, Cá nhân Kinh doanh Khác (Không phải Tổ chức Tín dụng)
1. Vi phạm trong hoạt động cho vay nặng lãi (tín dụng đen):
-
Cho vay với lãi suất cao vượt quá mức quy định của Bộ luật Dân sự (hiện nay là không quá 20%/năm). Đây là hành vi rất phổ biến và nguy hiểm.
-
Sử dụng bạo lực, đe dọa, gây áp lực để đòi nợ.
-
Chiếm đoạt tài sản của người vay khi không có khả năng trả nợ (giữ ô tô, giấy tờ nhà đất, CMND… trái phép).
2. Vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng, ngoại tệ:
-
Kinh doanh vàng, ngoại tệ không có giấy phép hoặc hoạt động không đúng nội dung giấy phép.
-
Mua, bán ngoại tệ với tỷ giá không đúng quy định.
-
Niêm yết giá, thu phí không công khai, không minh bạch.
3. Vi phạm trong hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán (Ví điện tử, Cổng thanh toán…):
-
Cung ứng dịch vụ không đúng giấy phép.
-
Chiếm dụng tiền của khách hàng.
-
Không bảo mật thông tin, dữ liệu thanh toán của khách hàng.
-
Phối hợp, tạo điều kiện cho các giao dịch gian lận, rửa tiền.
III. Vi phạm của Khách hàng (Cá nhân, Doanh nghiệp)
1. Vi phạm về sử dụng tiền mặt:
-
Thanh toán bằng tiền mặt vượt quá hạn mức cho các giao dịch mà pháp luật bắt buộc phải chuyển khoản (theo Luật Chống tham nhũng và các quy định khác). Ví dụ: mua bán ô tô, bất động sản…
2. Vi phạm về giao dịch ngoại tệ:
-
Ký quỹ, cho vay, phát hành, thanh toán bằng ngoại tệ trái phép khi không được phép của Ngân hàng Nhà nước.
-
Mua, bán ngoại tệ tại các tổ chức không được phép.
3. Vi phạm về chống rửa tiền:
-
Cố ý cung cấp thông tin giả khi mở tài khoản, thực hiện giao dịch lớn.
-
Tạo ra các giao dịch giả để che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tiền.
-
Không cung cấp, cung cấp không đầy đủ thông tin về các giao dịch đáng ngờ theo yêu cầu của tổ chức tín dụng.
IV. Hình thức Xử phạt Chính
Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, các chủ thể có thể bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức xử phạt sau:
-
Phạt tiền: Mức phạt có thể lên đến 08-10% tổng giá trị giao dịch vi phạm đối với tổ chức, và hàng trăm triệu đồng đối với cá nhân.
-
Tước quyền sử dụng giấy phép: Tạm thời hoặc vĩnh viễn.
-
Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm: Như vàng, ngoại tệ, tiền Việt Nam có được từ hành vi vi phạm.
-
Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc hoàn trả tiền lãi không đúng quy định, buộc trả lại tiền cho khách hàng, buộc xóa thông tin không đúng sự thật trong cơ sở dữ liệu…
Lưu ý quan trọng: Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Để có thông tin chính xác và đầy đủ nhất, cần tra cứu trực tiếp các văn bản pháp luật hiện hành, chủ yếu là Nghị định 88/2019/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
