Tại Việt Nam, kinh doanh dịch vụ phòng cháy, chữa cháy (PCCC) là một ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tổ chức, cá nhân muốn hoạt động trong lĩnh vực này cần phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe và được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ phòng cháy, chữa cháy.
Các quy định pháp luật hiện hành và sắp có hiệu lực (đặc biệt là từ 01/7/2025 với sự có hiệu lực của Luật PCCC và CNCH 2024 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP) sẽ chi tiết hóa các điều kiện này.
I. Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ phòng cháy, chữa cháy
Đây là văn bản pháp lý do cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH có thẩm quyền cấp, xác nhận rằng doanh nghiệp hoặc tổ chức đáp ứng đầy đủ các điều kiện về chuyên môn, cơ sở vật chất, nhân lực để thực hiện các hoạt động kinh doanh dịch vụ PCCC.
1. Cơ quan có thẩm quyền cấp:
- Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh là đơn vị có thẩm quyền cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC cho các cơ sở kinh doanh trên địa bàn quản lý.
- Trong một số trường hợp đặc biệt (ví dụ: các dự án, công trình có quy mô rất lớn, phức tạp hoặc thuộc lĩnh vực đặc thù), Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an) có thể là đơn vị có thẩm quyền.
2. Hồ sơ đề nghị cấp Giấy xác nhận:
Hồ sơ đề nghị cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC bao gồm các tài liệu chính sau (có thể có mẫu đơn, biểu mẫu cụ thể kèm theo các Nghị định, Thông tư hướng dẫn):
- Văn bản đề nghị cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC (theo mẫu quy định, ví dụ: mẫu PC33).
- Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ có giá trị pháp lý tương đương.
- Danh sách cá nhân có văn bằng, chứng chỉ về PCCC phù hợp với lĩnh vực kinh doanh của cơ sở (kèm theo bản sao hợp lệ các văn bằng, chứng chỉ và hợp đồng lao động/quyết định tuyển dụng).
- Văn bản chứng minh đủ điều kiện về địa điểm hoạt động, cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị thực hiện dịch vụ PCCC (có thể là các biên bản kiểm tra, xác nhận của cơ quan có thẩm quyền).
- Các tài liệu khác tùy theo lĩnh vực kinh doanh cụ thể.
3. Thời gian giải quyết:
Thông thường, thời gian giải quyết thủ tục này là không quá 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp không cấp, cơ quan có thẩm quyền phải có văn bản trả lời, nêu rõ lý do.
II. Điều kiện kinh doanh dịch vụ phòng cháy, chữa cháy
Điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC được quy định chi tiết tại Điều 41 Nghị định 136/2020/NĐ-CP (hiện hành) và sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong Nghị định 105/2025/NĐ-CP khi Luật PCCC và CNCH 2024 có hiệu lực. Các điều kiện này được chia theo các loại hình dịch vụ PCCC khác nhau:
A. Điều kiện chung (áp dụng cho mọi loại hình dịch vụ PCCC):
- Người đứng đầu doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật:
- Phải có văn bằng (bằng tốt nghiệp) hoặc chứng chỉ đã qua bồi dưỡng kiến thức về PCCC.
- Trường hợp là người nước ngoài, văn bằng/chứng chỉ do cơ quan nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự.
- Địa điểm hoạt động, cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị:
- Phải đảm bảo phù hợp với từng loại hình dịch vụ đăng ký kinh doanh.
- Cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH sẽ tiến hành kiểm tra thực tế và lập biên bản xác nhận các điều kiện này.
- Hồ sơ pháp lý: Có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ có giá trị pháp lý tương đương, trong đó ngành nghề kinh doanh phải có các hoạt động dịch vụ PCCC.
B. Điều kiện riêng đối với từng lĩnh vực kinh doanh dịch vụ PCCC:
-
Tư vấn thiết kế về PCCC:
- Phải có ít nhất 01 cá nhân có trình độ đại học trở lên chuyên ngành PCCC; hoặc trình độ đại học trở lên ngành khác phù hợp với lĩnh vực hoạt động và được cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức về PCCC; hoặc có chứng chỉ hành nghề tư vấn thiết kế về PCCC.
- Có ít nhất 03 năm kinh nghiệm phù hợp với lĩnh vực hoạt động và đã thực hiện tư vấn thiết kế ít nhất 03 công trình đã được thẩm duyệt về PCCC.
-
Tư vấn thẩm định về PCCC:
- Phải có ít nhất 01 cá nhân có trình độ đại học trở lên chuyên ngành PCCC; hoặc trình độ đại học trở lên ngành khác phù hợp với lĩnh vực hoạt động và được cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức về PCCC; hoặc có chứng chỉ hành nghề tư vấn thẩm định về PCCC.
- Có ít nhất 03 năm kinh nghiệm phù hợp với lĩnh vực hoạt động và đã thực hiện tư vấn thẩm định ít nhất 03 hồ sơ thiết kế về PCCC.
-
Tư vấn giám sát về PCCC:
- Phải có ít nhất 01 cá nhân có trình độ đại học trở lên chuyên ngành PCCC; hoặc trình độ đại học trở lên ngành khác phù hợp với lĩnh vực hoạt động và được cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức về PCCC; hoặc có chứng chỉ hành nghề tư vấn giám sát về PCCC.
- Có ít nhất 03 năm kinh nghiệm phù hợp với lĩnh vực hoạt động và đã tham gia giám sát thi công ít nhất 03 công trình đã được nghiệm thu về PCCC.
-
Tư vấn kiểm tra, kiểm định kỹ thuật về PCCC:
- Phải có ít nhất 01 cá nhân có trình độ đại học trở lên chuyên ngành PCCC; hoặc trình độ đại học trở lên ngành khác phù hợp với lĩnh vực hoạt động và được cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức về PCCC; hoặc có chứng chỉ hành nghề tư vấn kiểm tra, kiểm định kỹ thuật về PCCC.
- Có phòng thí nghiệm, phương tiện, thiết bị kiểm định kỹ thuật về PCCC phù hợp với lĩnh vực hoạt động và được cơ quan có thẩm quyền công nhận đủ điều kiện hoạt động.
-
Thi công, lắp đặt hệ thống PCCC:
- Phải có ít nhất 01 chỉ huy trưởng thi công được cấp Chứng chỉ hành nghề chỉ huy thi công về PCCC.
- Có phương tiện, thiết bị, máy móc đảm bảo cho việc thi công, lắp đặt hệ thống PCCC.
- Có ít nhất 03 năm kinh nghiệm phù hợp với lĩnh vực hoạt động và đã thực hiện thi công, lắp đặt hệ thống PCCC ít nhất 03 công trình đã được nghiệm thu về PCCC.
-
Sản xuất, lắp ráp phương tiện, thiết bị PCCC:
- Phải có ít nhất 01 người có trình độ đại học trở lên chuyên ngành PCCC hoặc trình độ đại học trở lên ngành khác phù hợp với lĩnh vực hoạt động và được cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức về PCCC.
- Có cơ sở vật chất, nhà xưởng, máy móc, dây chuyền công nghệ phù hợp với loại hình sản xuất, lắp ráp.
-
Kinh doanh phương tiện, thiết bị, vật tư PCCC:
- Người đứng đầu doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật phải có văn bằng hoặc chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức về PCCC.
- Có địa điểm, cơ sở vật chất phù hợp để kinh doanh.
-
Tư vấn chuyển giao công nghệ PCCC:
- Phải có ít nhất 01 cá nhân có trình độ đại học trở lên chuyên ngành PCCC hoặc trình độ đại học trở lên ngành khác phù hợp với lĩnh vực hoạt động và được cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức về PCCC.
-
Huấn luyện, hướng dẫn về nghiệp vụ PCCC:
- Phải có ít nhất 01 cá nhân có trình độ đại học trở lên chuyên ngành PCCC hoặc trình độ đại học trở lên ngành khác phù hợp với lĩnh vực hoạt động và được cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức về PCCC.
- Có cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị, giáo trình, tài liệu phù hợp để huấn luyện.
Lưu ý quan trọng:
- Luật PCCC và CNCH 2024 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/7/2025 có thể sẽ có một số điều chỉnh, bổ sung về các điều kiện này, đặc biệt là về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm của nhân sự và yêu cầu về cơ sở vật chất, thiết bị. Do đó, bạn cần cập nhật văn bản mới nhất.
- Các cá nhân có văn bằng, chứng chỉ PCCC phải tham gia trực tiếp vào hoạt động kinh doanh dịch vụ của cơ sở đó.
Để đảm bảo tuân thủ đầy đủ và chính xác các quy định, bạn nên liên hệ trực tiếp với Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh/thành phố nơi bạn dự định kinh doanh để được hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, thủ tục và các điều kiện cụ thể nhất.
